Áherslur

Í starfi mínu sem borgarfulltrúi hef ég komið að mörgum og fjölbreyttum verkefnum á tímabilinu eins og sjá má í samantektinni minni á verkefnum líðandi kjörtímabils.

Aðaláherslur mínar eru skóla- og menntamál og mun svo vera áfram um ókomna tíð. Ég held jafnframt að kosningarnar í vor muni snúast um grundvallaratriði í þjónustu við borgarbúa og forgangsröðun verkefna. Í árferðinu núna er ríkari ástæða en nokkru sinni að takast á við verkefni borgarstjórnar af heiðarleika og áræðni. Í því ljósi vil ég draga fram þrjú málefni sem ganga að einhverju leyti þvert á verkefni borgarstjórnar og nauðsynlegt verður að setja í forgrunn.

Grundvallaratriðin í þjónustu borgarinnar

Líklegt verður að teljast að rekstur borgarinnar verði í járnum á næstu misserum. Útsvarstekjur munu rýrna sökum lægri tekna íbúa og fasteignaskattar munu að öllum líkindum lækka. Borgin þarf að reyna hvað hún getur til að draga úr útgjöldum áfram en sjálfstæðismenn hafa hagrætt verulega í rekstri borgarinnar á kjörtímabilinu samhliða því að forgangsraða verkefnum án þess að hækka skatta og álögur. Borgarstjórnarflokkurinn hefur einsett sér að standa vörð um þjónustu sem snýr að velferðarmálum og börnum í borginni. 

Í dag renna um 60% af 60 milljarða króna tekjum borgarinnar til skóla- og velferðarmála eða í þá þætti sem flestir álíta hluta af grunnþjónustu borgarinnar. Enn eru þá ótaldir mikilvægir málaflokkar eins og frístundaheimili, hreinsun og garðyrkja í borginni, sundlaugar og bókasöfn. Flestir álíta ofantalið nauðsynlegt en erfiðir tímar gætu kallað á ný viðmið, að minnsta kosti tímabundið. Svo dæmi sé tekið, var skorið úr um í fyrra að þjónusta borgarinnar við að hirða garðúrgang á sumrin væri ekki grunnþjónusta. Ýmis önnur þjónusta er á gráu svæði og getur verið talin nauðsynleg af sumum en ekki öðrum, enda kalla ólíkir einstaklingar á ólíka þjónustu.
 

Ljóst er að skilgreining þjónustu er verkefni sem krefst útsjónarsemi og áræðni. Ég vil að slíkar ákvarðanir verði teknar í samvinnu við borgarbúa. Í þessu sambandi er mikilvægt að horfa út á við og læra af öðrum þjóðum sem gengið hafa í gegnum svipaðar þrengingar. Sérstaklega er gagnlegt að horfa til reynslu Finna. Þar sýnir reynslan að langtímaáhrif kreppu felast oft í því hvernig börnum reiðir af löngu eftir að samdráttarskeiði lýkur. Oft er dulið í fyrstu hvaða áhrif breytingar á þjónustu geta haft. Til dæmis getur einföld breyting eins og minni gæsla á leikvöllum í frímínútum haft áhrif á öryggistilfinningu barna sem aftur getur haft áhrif á margt í lífi grunnskólanemenda.
 

Kostnaðarvitund

Ég hef lagt mikla áherslu á aukna kostnaðarvitund í borginni. Kostnaðarvitund stjórnmálamanna, starfsmanna sem og borgarbúa sjálfra er mikilvæg af þeirri einföldu ástæðu að einungis er hægt að forgangsraða þegar ljóst er hvað hlutirnir kosta. Að auki skiptir kostnaðarvitund máli svo virðing sé borin fyrir þjónustu borgarinnar. Ég kom því í framkvæmd á kjörtímabilinu að reiknað var út hvað leikskólapláss kostar á hvert barn. Það kemur líklega mörgum á óvart að hvert leikskólapláss kostar samtals um 110 -160.000 kr. á mánuði. Skattgreiðendur Reykjavíkurborgar greiða hins vegar að jafnaði niður 87-95% af kostnaði leikskólavistunar hvers barns en foreldrar greiða afganginn. Hlutur foreldra í heildarkostnaði leikskólabarns er því ekki nema 5-13% af raunkostnaði.

Sambærilegri kostnaðargreiningu þarf að halda áfram á fleiri sviðum. Borgarstarfsmenn þurfa að vita virði þeirrar þjónustu sem þeir veita og borgarbúar þurfa að geta áttað sig á því hversu hátt hlutfall þeir greiða beint úr eigin vasa og hversu mikið er greitt með skattpeningum. Góð dæmi um þetta eru sundstaðir borgarinnar og Borgarleikhúsið. Þessar vinsælu en ólíku afþreyingar eru greiddar niður með skattfé en aðeins fáir gera sér grein fyrir hversu mikið.

Liður í aukinni kostnaðarvitund er að gefa borgarbúum aukið val um það hvernig þeir nýta greiðslur borgarinnar. Í þessu felst m.a. að bjóða foreldrum upp á valkosti þegar kemur að þjónustu við yngstu börnin. Við í leikskólaráði tryggðum á kjörtímabilinu að börn fengju sömu upphæð greidda frá borgarsjóði óháð því hvort foreldrar veldu sjálfstætt starfandi leikskóla eða borgarrekinn.

Ný vinnubrögð

Stjórnmálin verða að breytast. Kjósendur og íbúar bera ekki virðingu fyrir vinnubrögðum sem einkennast af átökum. Ég er mjög ánægð með þau breyttu vinnubrögð sem Hanna Birna Kristjánsdóttir borgarstjóri hefur innleitt í borgarstjórn. Þau vinnubrögð snúast ekki síst um að gengið sé til verks með samstarf og samvinnu að leiðarljósi í því skyni að ná sem bestum árangri fyrir borgarbúa. Felur þetta í sér mun eðlilegri samskipti kjörinna fulltrúa og gagnlegar umræður um hugmyndir áður en þeim er hrint í framkvæmd eða ákveðið hvað um þær verður.

Ég vil sjá stjórnmálin breytast áfram í átt að auknu samstarfi til að tryggja sem besta niðurstöðu. Ágreiningur er og verður á milli stjórnmálaflokka en ef öll sjónarmið eru virt, er líklegt að verkefnin og ákvarðanirnar verði almennt betri. Þau breyttu vinnubrögð sem Hanna Birna hefur innleitt eru til fyrirmyndar og það er mikilvægt að styðja hana áfram í að festa þau í sessi.