Pistlar

01.12 2010 09:00

Allskonar gjöld og skattar

Meirihluti borgarstjórnar, meirihluti Besta flokksins og Samfylkingarinnar, leggur nú fram sitt fyrsta stefnuplagg í formi fjárhagsáætlunar. Tíðindin eru töluverð. Allskonar fyrir aumingja og frítt sund hefur vikið fyrir allskonar gjöldum, gjaldskrárhækkunum og skattahækkunum.

Allir skattar hækka og að ég held næstum allar mögulegar gjaldskrár. Þetta þýðir að barnafjölskyldur þurfa að taka á sig 100 til 150 þúsund á ári í útgjaldaaukningu sem þýðir í raun einn heill mánuður í vinnu fyrir annað foreldrið. Meðfylgjandi eru 2 dæmi með nákvæmum útreikningum.

Því miður velur meirihlutinn þá leið að senda reikninginn á borgarbúa í stað þess að fara nýjar leiðir eins og Besti flokkurinn lofaði í kosningabaráttu sinni. Stuðst er við gamaldags aðferðir kerfisins á kostnað íbúa. Það lítur út fyrir að meirihlutann skortir yfirsýn yfir verkefnið, enda eru meginlínur óskýrar og framtíðarsýn og forgangsröðun ábótavant. Jafnvel tölurnar breytast á hverjum degi. Gat sem í haust var 3 milljarðar er nú orðið 5 milljarðar sem sýnir glögglega að ekki er verið að takast á við raunverulegt gat heldur einungis verið að auka rekstrarkostnað.

Skortur á framtíðarsýn víkur fyrir tilviljanakenndum gjaldskrárhækkunum og vannýttum tækifærum til samráðs við hagræðingu.
Gjaldskrárhækkanir eru að jafnaði 5-40% á meðan hagræðing í miðlægri stjórnsýslu er eingöngu 4,5%. Kerfinu er því hlíft en borgarbúar látnir gjalda fyrir það. Ekki má gleyma hækkunum Orkuveitu Reykjavíkur í haust þar sem reikningur meðalfjölskyldu í Reykjavík hækkaði um 30.000 kr. á ári. Systkinaafsláttur á leikskólum er nú lækkaður úr 100% í 75% sem hefur veruleg áhrif á barnafjölskyldur og frístundagjöld eru hækkuð um 20% svo eitthvað sé nefnt. Fyrir barnafjölskyldu í Reykjavík geta því aukin útgjöld 2011 numið allt frá 100 til 150 þúsund kr. á ári eins og dæmin sýna.

Svo miklar hækkanir munu leiða til þess að enn meira þrengir að hjá fjölskyldufólki og einkaneysla og atvinnulíf í borginni dregst saman. Það er margsannað að við aukna skattheimtu breytir fólk neyslumynstri og lifnaðarháttum til þess að laga sig að breyttu umhverfi. Sú fjárhæð, sem áætlað er að ná með því að fara þá leið, næst því aldrei. Þær miklu hækkanir sem frumvarpinu fylgja fyrir fjölskyldur og barnafólk í Reykjavík munu því miður hafa veruleg áhrif á lífsgæði þeirra sem hér búa, samhliða því sem frumvarpið hvorki nýtir sér reynslu liðinna ára né lítur til nýrra lausna. Betra hefði verið að halda áfram með skýra forgangsröðun í þágu borgarbúa, draga enn frekar saman í miðlægri stjórnsýslu, fresta nýjum útgjaldaliðum og nýta reynslu og þekkingu starfsfólk og íbúa - tillögur þeirra spöruðu á síðasta ári umtalsvert meira fé en skattahækkanir meirihlutans nú. Slík forgangsröðun hefði verið fyrir fólkið en ekki kerfið.